Na początku marca 2026 r. Komisja Europejska opublikowała coroczny raport dotyczący systemu wczesnego ostrzegania o produktach niebezpiecznych (tzw. Raport Safety Gate) (dalej: „Raport”). Raport odnosi się do działalności systemu w 2025 r. i obejmuje 30 państw (tj. państwa członkowskie UE, Norwegię, Liechtenstein i Islandię).
1. System Safety Gate
System Safety Gate rozpoczął funkcjonowanie w 2003 r. jako Wspólnotowy System Szybkiej Informacji, czyli tzw. system RAPEX. Wraz z rozpoczęciem stosowania unijnego rozporządzenia 2023/988 w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów1Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/988 z dnia 10 maja 2023 r. w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów, zmieniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1025/2012 i dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1828 oraz uchylające dyrektywę 2001/95/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i dyrektywę Rady 87/357/EWG (Dz. U. UE. L. z 2023 r. Nr 135, str. 1). system RAPEX został zmodernizowany. Zmieniono jego nazwę na Safety Gate i wprowadzono trzy moduły:
- system wczesnego ostrzegania o niebezpiecznych produktach nieżywnościowych, w ramach którego organy krajowe i Komisja mogą wymieniać informacje o takich produktach (system wczesnego ostrzegania Safety Gate,ang. Safety Gate Rapid Alert System),
- portal internetowy służący informowaniu społeczeństwa i umożliwiający mu składanie skarg (portal Safety Gate),
- portal internetowy umożliwiający przedsiębiorstwom wypełnianie obowiązku informowania organów i konsumentów o produktach niebezpiecznych i wypadkach (portal Safety Business Gateway).
Zasadniczym celem systemu jest zapewnienie szybkiej wymiany informacji na temat produktów stwarzających zagrożenie oraz podjętych w związku z tym środków zapobiegawczych między państwami członkowskimi i Komisją Europejską.
2. Zakres Raportu
Raport przedstawia wnioski dotyczące zgłoszeń o produktach niebezpiecznych, dotyczące m.in. liczby zgłoszeń w 2025 r., kategorii produktów, których najczęściej dotyczyły zgłoszenia, kategorii ryzyka związanego z produktami oraz działań następczych, które były najczęściej podejmowane w związku z dokonanymi zgłoszeniami.
Z Raportu dowiadujemy się, że w 2025 r. za pośrednictwem systemu Safety Gate zgłoszono 4671 ostrzeżeń dotyczących produktów niebezpiecznych. Jest to najwyższa liczba zgłoszeń od początku istnienia systemu Safety Gate. Państwem z największą liczbą zgłoszeń, tak jak w 2024 r., są Włochy (w 2025 r. z liczbą 1193 zgłoszeń). W Raporcie podkreślono, że od momentu rozpoczęcia stosowania systemu liczba zgłaszanych ostrzeżeń stale rosła, co jest związane z rozwojem jednolitego rynku a także intensyfikacją działań organów nadzoru rynku, co skutkuje bardziej efektywną wymianą informacji o wykrytych produktach niebezpiecznych.
W 2025 r. państwa uczestniczące w systemie Safety Gate zgłosiły podjęcie łącznie 5794 działań naprawczych w wyniku przekazanych ostrzeżeń.
3. Najczęściej zgłaszane kategorie produktów i rodzaje ryzyka
3 najczęściej zgłaszane kategorie produktów w UE
|
36% |
16% |
11% |
 |
 |
 |
|
Kosmetyki |
Zabawki |
Urządzenia i sprzęt elektryczny |
W 2025 r. najczęściej zgłaszaną kategorią produktów, już trzeci rok z rzędu, były kosmetyki i stanowiły ponad jedną trzecią ostrzeżeń. Jednak w Polsce najwięcej zgłoszeń dotyczyło zabawek – aż 45%. Na drugim miejscu w Polsce znalazły się maszyny (22%), a na trzecim urządzenia i sprzęt elektryczny (10%).
3 najczęściej zgłaszane rodzaje ryzyka w UE
|
53% |
14% |
9% |
 |
 |
 |
|
Ekspozycja użytkowników na szkodliwe składniki chemiczne |
Urazy |
Zadławienia |
W 2025 r. ryzyko chemiczne było najczęściej zgłaszanym rodzajem ryzyka w systemie Safety Gate. Odzwierciedla to wysoka liczba ostrzeżeń dotyczących kosmetyków. W 77% ostrzeżeń dotyczących ryzyka chemicznego w kosmetykach wskazano, że było ono związane ze składnikiem 2-(4-tert-butylobenzyl) propionaldehyd (BMHCA, „Lilial”).
Organy krajowe zaczęły również zgłaszać lakiery do paznokci zawierające tlenek difenylo(2,4,6-trimetylobenzoilo) fosfiny (TPO) bezpośrednio po rozpoczęciu stosowania zakazu stosowania tej substancji w kosmetykach we wrześniu 2025 r. Wskazuje to, że organy nadzoru rynku monitorują nowe ograniczenia dotyczące składników i co raz szybciej reagują po przyjęciu przepisów wprowadzających ograniczenia, także dla składników, które wcześniej nie podlegały lub podlegały mniejszym ograniczeniom prawnym.
Jak wskazano w Raporcie, w zabawkach i urządzeniach elektronicznych wykryto również inne niebezpieczne chemikalia – ftalany są nadal bardzo często wykrywane w plastikowych zabawkach i innych produktach dla dzieci.
4. Czego jeszcze dowiadujemy się z Raportu?
W Raporcie przedstawiono dane o liczbie ostrzeżeń w Safety Gate według kraju pochodzenia produktu. Największą grupę produktów zgłoszonych do Safety Gate w 2025 r. stanowią te pochodzące z Azji (2268 ostrzeżeń). W Raporcie podkreślono, że Komisja Europejska współpracuje z międzynarodowymi partnerami w celu poprawy bezpieczeństwa produktów na całym świecie i zapewnia, że kraje eksportujące do Unii Europejskiej znają obowiązujące w niej przepisy dot. bezpieczeństwa produktów.
Komisja Europejska w Raporcie ponownie odniosła się również do tzw. działań CASP (Coordinated Activities on the Safety of Products). Jest to inicjatywa, której celem jest zapewnienie wsparcia organizacyjnego i finansowego krajowym organom nadzoru rynku. W ramach CASP państwom członkowskim umożliwia się wspólne testowanie produktów i uzgadnianie zharmonizowanego podejścia do produktów niebezpiecznych w UE. Państwa członkowskie mogą również dzielić się między sobą wiedzą i najlepszymi praktykami w celu zapewnienia skuteczniejszego nadzoru rynku UE.
***
Służymy pomocą w razie jakichkolwiek pytań związanych z bezpieczeństwem produktów, w tym z systemem wczesnego ostrzegania o produktach niebezpiecznych Safety Gate oraz z GPSR.
- 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/988 z dnia 10 maja 2023 r. w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów, zmieniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1025/2012 i dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1828 oraz uchylające dyrektywę 2001/95/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i dyrektywę Rady 87/357/EWG (Dz. U. UE. L. z 2023 r. Nr 135, str. 1)
